Ana Sayfa Sağlık 21 Şubat 2023 307 Görüntüleme

Zelzelenin Ruhsal Tesirlerine Karşı Tedbirinizi Alın

Sarsıntı bölgesinde çok sayıda kişi hem fizikî hem de ruhsal travmalar yaşarken, bu devirde etrafımızdaki her bireyin psikolojisinin olumsuz etkilendiği gözlemleniyor. Pek çok insan son periyotlarda uyuyamadığından, daima sarsıntı oluyor hissi yaşadığından, sevdiklerini kaybetme korkusunu içinden atamadığından kelam ediyor ve bu durumla nasıl çaba edeceğini bilemeyebiliyor. Bu durumda uzman yardımı alınması büyük kıymet taşıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi’nden Uzman Psikolog Dilek Beyribey, sarsıntı psikolojisiyle ilgili bilgi verdi.

Deprem travma sonrası gerilim bozukluğuna neden oluyor

Deprem sonrasında şahısların tepkileri yaşanan afetin şiddetine, bireylerin şahsî özelliklerine, travmanın biçimine, o sırada yalnız ya da biriyle birlikte olmalarına, ne kadar müddet bu durumun baskısı altında kaldıklarına, geçmiş tecrübelerine, toplumsal takviye ihtimallerine nazaran çeşitlilik gösterebilmektedir.

Deprem sırasında kişi otomatik olarak süratli halde durum değerlendirmesi yaparak, kendisini ve etrafındaki yakınlarını nasıl koruyabileceğini düşünmektedir. Gerilim karşısında oluşan –savaş ya da kaç- yansılarından birine karar vermeye çalışmaktadır. Vücut savunmaya geçerek,  kalp atışı,  nabız, nefes alış suratı artmaktadır. Terleme ve bulantı yaşanabilmektedir. Zelzele bitip, kişi inançlı alana çıkabildikten sonra ise bu semptomlar yavaş yavaş olağana dönmektedir.

Bu toplumsal olay sonrasında, yalnız sarsıntıdan birincil derecede etkilenmiş şahıslar değil, tüm halk bu gerilime maruz kaldığı için travma sonrası gerilim bozukluğu ortaya çıkabilmektedir.

Kişi olayı zihninde tekrar yaşayabiliyor

TSSB yani Travma Sonrası Gerilim Bozukluğu, yaşanan çok güç bir olay karşısında korku, denetim edilemeyen fikirler, olayın zihin ve vücutta tekrar etmesi ile oluşan bir ruhsal kahırdır. Bu olay, taciz, savaş, doğal afet vb. durumlar olabilmektedir. Kişi olay sırasında deneyimlediği semptomları tekrar yaşamak, ortam ve bireylerden kaçınmak ve çok uyarılmak üzere belirtiler gösterebilmektedir.

Depremzedenin hayatının kurtulması kadar psikolojisi de çok önemli

Depremden sonra planlanan yardımlar, ekseriyetle hayatların kurtarılması, fiziki yaralanmaların tedavisi, barınak teminiyle alt yapı hizmetlerinin programlanmasına yönelik olup,  ruhsal olarak tesirlerini belirleme ve mevzu hakkında tedaviye başlama noktasında, daha karışık ve uzun vadeye yayılan bir süreç kelam konusu olduğundan, takviye çalışmalarına birden fazla vakit geç başlanmaktadır.

Deprem sonrasında 3 vakit dilimi bulunmaktadır:

1. Şok: Bu ağır tecrübe karşısında kişi, şok yaşayarak,  yaralarını, durumu çok anlamlandıramayarak,  yer/zaman/mekan algısı karışır. Şuur kaybı yaşayabilir. Kişi duruma yabancılaşarak kendini müdafaaya çalışır. Kimi şahıslar dona kalarak tepkisizleşirken, kimi şahıslar panik reaksiyonları gösterebilmektedirler. 

2. Pasif Devir: Kişi etrafından gelen geri bildirime açık lakin pasif pozisyonda olmaktadır. Etrafından gelen takviye gayretlerine karşılık vermeye çalışsa da iş birliğine iştirak gücü hala yetersizdir. Kişi adeta bir çocuğun bağımlı devrine geri dönmüş üzeredir.

3. Tekrar Adaptasyon: Bireyin korkusu ve heyecanı artmış,  yaşadığı travmayı aklından tekraren tekrarlayan, ufak sesli ve hareketli uyaranlara bile fazla reaksiyon verebilen tetik bir durumdadır.  Beyin, vücut ve ruhsal olarak, eski hayatına dönüş ve sakinleşme için vakte muhtaçlığı bulunmaktadır.

Normal hayata dönebilmek vakit alabilir

Depremin ardından şahıslar,

• İştahsızlık, uyku sıkıntıları, tasa sorunları, öfke, hüzün, matem hislerini değişkenlik göstererek yaşayabilmektedirler.

• Psikosomatik belirtiler olarak,  baş, göğüs, mide ağrıları,  bulantı,  nefes darlığı üzere fizikî reaksiyonlar verebilmektedirler.

• Suçluluk duygusu ile günlük işlere ve etraflarıyla irtibata kendilerini kapatabilmektedirler.

• Vefat,  hayatın manası üzere kavramlar üzerinde kendilerini daha çok sorgular hale gelebilmektedirler

Ancak şahısların yaşadıkları durum hiç kolay değildir. Telaş, üzüntü, sevdiklerin kaybının acısı, itimat içinde olmadıklarına dair akıllarına gelen fikirlerle ve kayıplarla birlikte kendine yönelen suçlamalarla süregiden bir dizi ağır durumu deneyimlemek zorunda kalmaktadırlar. Felaketin şiddetine, ani ve beklenmedik oluşuna, vefat ve tahribat oranına bağlı olarak, tesirleri artabilecek olup, 1 yıldan 8 yıla kadar uzanan ruhsal tesirleri ile, spesifik fobi,  anksiyete ve psikosomatik rahatsızlıklar şahsa eşlik edebilmektedir.

Doğal afetler ortasında ülkemizde maalesef en çok görülen sarsıntı, fizikî tahribat ve mevt dışında, hayatta kalanlar açısından kıymetli ruhsal problemlere neden olabilen bir afettir. Sarsıntı sonrasında ruhsal gerginlik ve travma sonrası gerilim bozukluğu (TSSB) meseleleri gözlemlenebilmektedir. Zelzele mağdurlarının, anksiyete, dehşet ve TSSB belirtilerini azaltmada faydalı olduğu bilinen ruhsal tedavilerden dayanak alması kıymet arz etmektedir.

Başa çıkma stratejileri ortasında; sorun odaklı baş etmede, gerilimli durumu denetim ederek değiştirmeye yönelik eforlar,  duygu odaklı baş etmede ise gerilimin neden olduğu, kişiyi huzursuz eden hisleri düzenlemeye yönelik uğraşlar oluşmaktadır.

Bu bahtsız ve güçlü tecrübeye kadar, şahıslar daha evvel sorgulamadıkları yaşama dair, hayatın manasına dair bahisleri sorgular hale gelebilmektedirler. Doğal afetlere bağlı hayati tehdit içeren durumlarda, genel baş etme ölçeklerinin bütün gerilim durumlarına uyarlanamayabilir ve baş etme stratejilerinin bireyler ortası durumlarda fonksiyonelliğinin değişebilmektedir. Şahsa ve kaidelerine bağlı hareket etmek değer kazanmaktadır.

Uzman takviyesi çok önemli

• Birinci şokun atlatılması kişi kendisine ve etrafına vakit vermeli, matem tutması için hürmet gösterilmelidir. Yaşanan afet hayli güç bir tecrübedir ve çabucak eski hayata dönülmesi beklenemeyeceğinden, konuşmak istemeyen kişi buna zorlanmamalıdır. Paylaşmak isteyen bireyler ise yanlarında olunduğunu hissettirecek biçimde desteklenmelidir.

• Bireylerin vakit ve sabırla, bilhassa de uğraşla, sıkıntı olan bu devirden geçebileceklerine dair inançları desteklenmeli, yaşanan travma sonrası, kaçınma, inkar, sorundan uzaklaşma, kendini/başkalarını suçlama vb. yararsız stratejiler kullanmaları ihtimaline karşı dikkatli olunmalıdır.  

• Bu süreçte başa takılan meseleleri anlamlandırma, oluşabilecek uykusuzluk, tasa, öfke, suçluluk bahislerinde klinik psikolog dayanağına başvurmak düşünülmeli ve travmayla başa çıkma sistemleri uzmanlar tarafından şahsa uygun olarak planlanmalıdır.

• Bu sürecin kişinin ruhsal, toplumsal ve fiziki hayatını daha da zora sokacak kadar uzun olmaması da bir yandan değer arz etmektedir.  Kişi maddi manevi gereksinimlerini tahlil etmeli, gerekli yerlerden olabilen takviyesi sağlama konusunda açık olmalı ve pasif kalmamalıdır. Zira herkesin tam da bu vakitlerde birbirine dayanak olması insan olmanın bir gereğidir.

• Yaraların sarılması için sabırla vakit verilmelidir. Birçok kişinin birebir anda yaşadığı bu yıkımın kabullenilmesi sırasında kalınan yerden ruhsal düzgünlük halinin sağlanabilmesi ile yaşama devam edilebileceği inancı aşılanmalı, uyum dayanak gayreti hem bilişsel hem duygusal iki taraflı olmalıdır.

• Sonraki süreç için, günümüzde sarsıntıları tedbire noktasında alınabilecek bir tedbir olmadığından, eğitim sayesinde insanların muhtemel bir sarsıntı öncesi, zelzele anında ve sarsıntı sonrasında neler yapabilecekleriyle ilgili kararlar vermiş olmaları,  duruma bir nebze hakim olduklarını hissettirerek, telaşlarını azaltabilmektedir.

 

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

hack forum hacker sitesi hack forum gaziantep escort gaziantep escort
izmit escort Ataşehir escort ankara escort bostancı escort kadıköy escort muğla escort hack forum bahis forum forum bahis babilbet fethiye escort slot siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler en güvenilir casino siteleri hack forum warez forum hack forum warez forum hack forum warez forum deneme bonusu deneme bonusu